Podstawa programowa wych. przedszk. i ogólnego

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ
z dnia 4 stycznia 2001 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego.
(Dz. U. z dnia 24 stycznia 2001 r.)

 


 

Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 i Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 141, poz. 943, z 1998 r. Nr 117, poz. 759 i Nr 162, poz. 1126 oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 19, poz. 239, Nr 48, poz. 550, Nr 104, poz. 1104, Nr 120, poz. 1268 i Nr 122, poz. 1320) zarządza się, co następuje:



 

§ 1. W rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 1999 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego (Dz. U. Nr 14, poz. 129 i Nr 60, poz. 642 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 18) wprowadza się następujące zmiany:
  1)  w § 1 w ust. 1 w pkt 2 dodaje się lit. c) w brzmieniu:
"c)    uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym i znacznym w sześcioletnich szkołach podstawowych i gimnazjach, stanowiącą załącznik nr 4 do rozporządzenia.";
  2)  w § 3 skreśla się wyrazy "umiarkowanym, znacznym i";
  3)  dodaje się załącznik nr 4 do rozporządzenia w brzmieniu określonym w załączniku do niniejszego rozporządzenia.


 

§ 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.


 

ZAŁĄCZNIK


 

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM UMYSŁOWYM W STOPNIU UMIARKOWANYM I ZNACZNYM W SZEŚCIOLETNICH SZKOŁACH PODSTAWOWYCH I GIMNAZJACH


 

A. Wskazania ogólne


 

  1.  Edukacja dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym i znacznym polega na integralnej realizacji funkcji wychowawczej, dydaktycznej i opiekuńczej szkoły z uwzględnieniem specyficznych form i metod pracy oraz zasad nauczania, opisanych przez współczesne nauki pedagogiczne.
  2.  Specyfika kształcenia dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym i znacznym polega na wychowaniu i nauczaniu całościowym, zintegrowanym, opartym na wielozmysłowym poznawaniu otaczającego świata - w całym procesie edukacji. W stosunku do wielu uczniów, zwłaszcza z upośledzeniem umysłowym w stopniu znacznym, przez cały okres ich pobytu w szkole podstawowej, a następnie w gimnazjum, działania edukacyjne mogą nie wykraczać poza pewien obszar, zaspokajając specyficzne potrzeby edukacyjne tych uczniów. Należy uznać prawo osób niepełnosprawnych do rozwoju we własnym tempie i uwzględniać to prawo podczas ustalania kierunków pracy.
Z opisanego wyżej powodu podstawa programowa nie przypisuje kolejnym etapom edukacyjnym w szkole podstawowej i gimnazjum odrębnych celów i nie wyróżnia dla nich odrębnych zadań ani treści.
  3.  Działalność edukacyjna szkoły (dydaktyczna, wychowawcza i rewalidacyjna) opiera się na indywidualnych programach edukacyjnych, ustalonych dla każdego ucznia na podstawie wielospecjalistycznej oceny poziomu jego funkcjonowania, i zawierających realne, szczegółowe cele, zadania i treści, mieszczące się w strefie najbliższego rozwoju ucznia. Powinny one pozostawać w zbieżności z celami, zadaniami i treściami niniejszej podstawy programowej.
  4.  Indywidualne programy edukacyjne powinny być opracowywane przez zespół nauczycieli i specjalistów pracujących z uczniem. Do zadań członków tego zespołu należy:
a)    ustalanie dla każdego ucznia w określonych odstępach czasu, nie rzadziej jednak niż raz w roku, oceny poziomu funkcjonowania (do rejestrowania oceny zmian w funkcjonowaniu ucznia mogą być stosowane różne dokumenty, opisane w literaturze pedagogicznej lub wypracowane w danej placówce - dokumentacja ma charakter ciągły, obejmujący cały czas pobytu ucznia w szkole),
b)    programowanie aktywności indywidualnej i zespołowej uczniów z równoczesnym zaangażowaniem sfery umysłowej, emocjonalno-motywacyjnej i działaniowej,
c)    programowanie zintegrowanych oddziaływań rewalidacyjnych wspierających rozwój ucznia.
  5.  Nauczyciele powinni prowadzić zajęcia edukacyjne, organizując uczniów w zespoły edukacyjno-terapeutyczne (zwane w ramowych planach nauczania klasami), zachowując ciągłość nauczania i dostosowując czas zajęć i przerw do potrzeb i możliwości psychofizycznych uczniów. O doborze uczniów do zespołów decydują głównie ich potrzeby edukacyjne i możliwości psychofizyczne, w mniejszym stopniu wiek i lata nauki.
  6.  W miarę zmian zachodzących w rozwoju uczniów, w wyniku rozbudzenia zainteresowań i ujawnienia zdolności, możliwe jest na każdym etapie edukacyjnym wyodrębnienie dla celów organizacyjno-metodycznych zajęć edukacyjnych:
a)    funkcjonowanie w środowisku,
b)    muzyka z rytmiką,
c)    plastyka,
d)    technika,
e)    wychowanie fizyczne,
f)    religia/etyka.
W kształceniu tym wskazana jest pełna korelacja treści nauczania i wychowania.
  7.  Nawet niewielkie postępy ucznia powinny być wzmacniane pozytywnie, natomiast brak postępów nie podlega wartościowaniu negatywnemu.
  8.  Wskazane jest nawiązanie współpracy z rodziną ucznia, włączanie jej w tworzenie planu rewalidacji, a także w miarę możliwości w realizowanie pewnych jego elementów w domu rodzinnym ucznia. Konieczna jest też taka organizacja działalności rewalidacyjnej szkoły, która przygotuje środowisko do przyjęcia ucznia, jego zaakceptowania i udzielania mu pomocy.
  9.  Pożądany jest udział rodziców (opiekunów) w konsultacjach dotyczących postępów i trudności ucznia, wspieranie przez szkołę ich wysiłków w pracy z dzieckiem (zgodnie ze specyfiką rodziny, wyznawanymi przez nią wartościami, kultywowaną tradycją).


 

B. Cele edukacyjne


 

Celem edukacji uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym i znacznym jest rozwijanie autonomii ucznia niepełnosprawnego, jego personalizacja oraz socjalizacja, a w szczególności wyposażenie go - w ramach posiadanych przez niego realnych możliwości - w takie umiejętności i wiadomości, aby:
a)    mógł porozumiewać się z otoczeniem w najpełniejszy sposób, werbalnie lub pozawerbalnie,
b)    zdobył maksymalną niezależność życiową w zakresie zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych,
c)    był zaradny w życiu codziennym, adekwatnie do indywidualnego poziomu sprawności i umiejętności, oraz miał poczucie sprawczości,
d)    mógł uczestniczyć w różnych formach życia społecznego na równi z innymi członkami danej zbiorowości, znając i przestrzegając ogólnie przyjęte normy współżycia, zachowując prawo do swojej inności.


 

C. Zadania szkoły


 

  1.  Tworzenie właściwych warunków, niezbędnych do zapewnienia uczniowi komfortu psychicznego, poczucia bezpieczeństwa i akceptacji, nawiązanie pozytywnego kontaktu emocjonalnego nauczyciela z uczniem.
  2.  Wypracowywanie sposobów dokonywania oceny aktualnego funkcjonowania ucznia i na jej podstawie wytyczanie bądź korygowanie indywidualnego programu edukacyjnego.
  3.  Rozwijanie u ucznia motywacji do porozumiewania się z drugą osobą (rówieśnikiem, dorosłym), komunikowania potrzeb i stanów emocjonalnych.
  4.  Tworzenie sytuacji edukacyjnych i wykorzystywanie sytuacji życiowych do rozwijania umiejętności komunikacyjnych uczniów, w tym także umiejętności czytania i pisania, jak również elementarnych umiejętności matematycznych.
  5.  Wdrażanie do samodzielnego wykonywania czynności związanych z samoobsługą, budzenie chęci pomocy innym, umożliwianie doznawania satysfakcji z osiąganej niezależności.
  6.  Konstruowanie sytuacji wychowawczych umożliwiających doświadczanie relacji społecznych, przygotowanie do pełnienia ról społecznych, wzmacnianie pozytywnych przeżyć związanych z pełnionymi rolami.
  7.  Uczenie zasad współistnienia społecznego (pomoc sąsiedzka i inne zachowania prospołeczne, poszanowanie godności osobistej drugiego człowieka, uprzejmość, życzliwość i inne).
  8.  Kształtowanie umiejętności radzenia sobie w różnych sytuacjach społecznych, uczenie umiejętności rozwiązywania sytuacji konfliktowych.
  9.  Uczenie umiejętności kierowania swoim postępowaniem, rozwijanie umiejętności dokonywania wyboru i poczucia odpowiedzialności za własne decyzje, uczenie obowiązkowości i kształtowanie niezależności uczuciowej.
  10. Stwarzanie sytuacji sprzyjających poznawaniu otoczenia, w którym przebywa uczeń - instytucji i obiektów, z których będzie w przyszłości korzystał.
  11. Umożliwianie uczniowi udziału w różnorodnych wydarzeniach społecznych i kulturalnych w roli odbiorcy i twórcy kultury, uczenie przy tym wyrażania swoich przeżyć i emocji.
  12. Przybliżanie tradycji i obyczajów lokalnych, narodowych, rozbudzanie poczucia przynależności do społeczności lokalnej, regionu, kraju.
  13. Umożliwianie poznawania środowiska przyrodniczego, budzenie zainteresowania i szacunku dla otaczającej przyrody, wychowanie do życia w harmonii z przyrodą.
  14. Wspieranie rozwoju sprawności psychofizycznej uczniów, prowadzenie zajęć niezbędnych do rozwoju psychoruchowego,
  15. Organizowanie warunków do uprawiania przez uczniów różnych dyscyplin sportowych, udziału w zawodach sportowych, turystyce i krajoznawstwie.
  16. Stwarzanie warunków do zdobywania umiejętności technicznych i wykorzystywania ich w różnych sytuacjach życiowych. Umożliwianie korzystania z urządzeń technicznych, ułatwiających funkcjonowanie w życiu.
="tm">  17. Zapewnienie uczniowi udziału w różnorodnych zajęciach rewalidacyjnych wspierających rozwój, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wielospecjalistycznej ocenie jego rozwoju.


 

D. Treści nauczania


 

Treści nauczania i wychowania w kształceniu uczniów z upośledzeniem umysłowym powinny być podporządkowane indywidualnemu programowi edukacyjnemu. Przy realizacji treści należy wykorzystać wszystkie możliwości, jakie stwarza określone środowisko społeczno-kulturowe ucznia oraz baza dydaktyczna szkoły. Zakres treści ulega poszerzaniu w miarę nabywania przez uczniów wiadomości, umiejętności i sprawności.
  1.  Umiejętność samoobsługi:
a)    kształtowanie sprawności niezbędnych w codziennym życiu, dotyczących ubierania się, jedzenia, higieny osobistej, czynności fizjologicznych, ochrony organizmu przed szkodliwymi czynnikami,
b)    kształtowanie nawyków i postaw ogólnie akceptowanych w tym zakresie.
  2.  Dbałość o zdrowie:
a)    przyjmowanie prawidłowej pozycji ciała przy nauce,
b)    utrwalanie podstawowych nawyków higienicznych i żywieniowych,
c)    unikanie czynników szkodliwych dla zdrowia,
d)    korzystanie z pomocy medycznej.
  3.  Umiejętność porozumiewania się z otoczeniem, w tym:
a)    wykorzystywanie komunikatów pozawerbalnych,
b)    poznawanie wspierających bądź alternatywnych metod komunikacji (w stosunku do uczniów napotykających trudności w słownym porozumiewaniu się),
c)    doskonalenie języka,
d)    doskonalenie wymowy.
  4.  Rozwijanie percepcji wzrokowej i spostrzegania:
a)    w toku obserwacji rzeczywistości i na obrazkach,
b)    poprzez manipulowanie przedmiotami i porządkowanie przedmiotów,
c)    poprzez wyszukiwanie różnic i podobieństw oraz zauważanie zmian w otoczeniu.
  5.  Rozwijanie percepcji słuchowej poprzez:
a)    ćwiczenia wrażliwości słuchowej,
b)    ćwiczenia rytmiczne,
c)    ćwiczenia słuchu fonematycznego,
d)    analizę i syntezę słuchową.
  6.  Ćwiczenia pamięci - dotykowej, ruchowej, słownej i innej.
  7.  Czytanie i pisanie, poprzedzone starannym przygotowaniem:
a)    usprawnianie analizatora wzrokowego i słuchowego,
b)    rozwijanie orientacji przestrzennej,
c)    rozwijanie sprawności manualnej i grafomotorycznej,
d)    rozwijanie lateralizacji,
e)    rozwijanie koordynacji wzrokowo-ruchowej,
f)    inne wskazane usprawnienia.
(Biorąc pod uwagę indywidualne uwarunkowania uczniów, którzy nie posiądą umiejętności pisania ręcznego - w miarę możliwości - należy przygotować ich do posługiwania się maszyną do pisania bądź komputerem.)
  8.  Elementarne umiejętności matematyczne:
a)    porównywanie,
b)    odwzorowywanie,
c)    porządkowanie zbiorów przedmiotów,
d)    liczenie, posługiwanie się pieniędzmi,
e)    mierzenie długości, objętości, ciężaru, czasu - z zastosowaniem prostych przyrządów pomiarowych.
  9.  Poznawanie najbliższego otoczenia:
a)    szkoły,
b)    instytucji, urzędów,
c)    placówek kulturalnych,
d)    sklepów, punktów usługowych.
  10. Poznawanie najbliższego środowiska społeczno-kulturowego:
a)    aktywne uczestniczenie w różnych formach życia społecznego, kulturalnego i religijnego,
b)    przygotowanie ucznia do pełnienia różnorodnych ról społecznych (w tym roli dorosłej kobiety i mężczyzny),
c)    wdrażanie do kulturalnego, społecznie akceptowanego sposobu bycia.
  11. Twórczość artystyczna:
a)    kontakt z dziełami muzycznymi, plastycznymi, filmowymi, teatralnymi,
b)    aktywność muzyczna, plastyczna, parateatralna, taneczna,
c)    umiejętne stosowanie różnorodnych środków artystycznego wyrazu,
d)    rozwijanie specjalnych uzdolnień i zainteresowań kulturalnych.
  12. Poznawanie przyrody:
a)    zapoznawanie z różnorodnymi środowiskami naturalnymi,
b)    prowadzenie hodowli i upraw,
c)    kształtowanie postaw proekologicznych w kontaktach z przyrodą.
  13. Zajęcia ruchowe:
a)    zabawy i gry ruchowe służące rozwijaniu sprawności psychofizycznej,
b)    ćwiczenia gimnastyczne i korekcyjne niezbędne do rozwoju psychoruchowego,
c)    udział w zawodach sportowych, turystyce i krajoznawstwie,
d)    wykorzystywanie nabytych umiejętności ruchowych w życiu codziennym,
e)    przygotowanie do aktywnego spędzania wolnego czasu.
  14. Kształcenie techniczne:
a)    poznawanie materiałów i produktów codziennego użytku, ich właściwości i zastosowań,
b)    korzystanie z prostych narzędzi,
c)    korzystanie z urządzeń socjalnych i technicznych powszechnego użytku, zgodnie z ich przeznaczeniem,
d)    kształtowanie zachowań proekologicznych w trakcie posługiwania się narzędziami, korzystania z urządzeń socjalnych i technicznych.
  15. Zajęcia rewalidacyjne.
Prowadzone są na wszystkich etapach kształcenia, wspomagają rozwój ucznia. Mogą mieć charakter korekcyjny, kompensacyjny, usprawniający, stymulujący, rozwijający - w zależności od indywidualnych potrzeb poszczególnych uczniów.

 

Joomla Templates by Joomla-Monster.com